Hava Kaynaklı Isı pompası
Hava Kaynaklı Isı pompası

Hava kaynaklı ısı pompası; ısı kaynağı olarak dış havayı kullanan, üretilen ısıtma ve soğutma enerjisini havaya veya suya aktaran cihazlardır.

Yatırım maliyetlerinin düşük olmasına karşılık, kaynak olarak kullanılan dış hava sıcaklığının gerek mevsimlik ve gerekse günlük olarak büyük farklılıklar göstermesi nedeniyle, hava kaynaklı ısı pompası işletme dönemindeki etkinlik değerleri toprak ve su kaynaklı ısı pompalarına oranla daha değişken olabilmektedir.

Ülkemizde batıdan doğuya doğru kış mevsimi için ısıtma sistemleri hesap sıcaklık değerleri TS 2164 Standardına göre +3°C’den -27°C’ye kadar değişmekte, yüksek rakımlı bölgelerde bu değerler daha da aşılmaktadır.

Yaz mevsimi soğutma sistemi hesapları için kuru termometre sıcaklık değerleri TS 3419 Standardına göre +29°C ile +43°C arasında değişmektedir.
Diğer yandan, mevsimsel sıcaklık değişimleri dışında, gece ve gündüz sıcaklık farkları da genellikle 5°C ile 15°C mertebelerinde olmaktadır.

TS EN 14511-2,3 Standartlarına göre, havadan havaya ısı pompalarında etkinlik değerleri, ısıtma modunda COP, +7°C dış, +20°C iç hava sıcaklığında, soğutma modunda EER, +35°C dış, +27°C iç hava sıcaklığında, havadan suya ısı pompalarında etkinlik değerleri, ısıtma modunda COP, +7°C dış, +45/40°C tesisat suyu rejiminde, soğutma modunda EER, +35°C dış, 7/12°C tesisat suyu rejiminde tanımlanmaktadır.

Dolaysıyla, ısıtmada sözü edilen değerlerin altındaki, soğutmada ise üstündeki dış hava sıcaklıklarında gerçekleşen COP ve EER değerleri standart olarak tanımlanan değerlerden daha düşük olmaktadır.

Havadan havaya veya havadan suya ısı pompalarının, sezonluk işletme verimlilikleri genel kabul gören bir program yardımıyla hesaplanabilir, ısıtma modunda sezonluk sistem verimliliği COP=3,30 değerinden daha düşük olmamalıdır.

Havadan havaya ısı pompası sistemlerinde ısıtma modunda defrost sırasında zorunlu olarak yaşanacak kesinti süresi de dikkate alınarak, iç mahal şartlarında konfor problemleri yaşanmaması için, kısmi defrosta imkan veren birden fazla kompresörlü ve soğutucu gaz devreli veya kondenseri çok devreli cihazlar ya da dış ünite bazında sıralı defrost yapabilen sistemler şartnamesine bağlı olarak tercih edilebilir.

Havadan Havaya Hava Kaynaklı Isı Pompası

Havadan havaya çalışan ısı pompaları monoblok olabileceği gibi, kompresör ve kondenseri ayrı dış ünite, evaparatörü ve fanı ayrı iç ünite halinde imal edilebilmekte, merkezi veya bireysel sistemler halinde uygulanabilmektedir.

Havadan havaya çalışan ısı pompalarında şartlandırılmış hava fan yardımıyla mahale gönderildiğinden, cihaz seçimi fanın gürültü seviyesi gözetilerek yapılmalıdır.

Ayrık sistemlerde iç üniteler projesine uygun kasetli veya kasetsiz tip olmalı, fan devir seçenekleri bulunmalı, gerekli hallerde kanallı imalatlarla mahal bağlantıları yapılabilmeli, yaz/kış ısıtma ve soğutma modunda çalışabilmeli, iç mahal sıcaklık kontrolü termostatlarla sağlanmalıdır.

Havadan suya çalışan ısı pompaları da ürettikleri ısıtma ve soğutma enerjisini sulu ısıtma ve soğutma tesisatına aktarabilen cihazlardır.

Genel olarak havadan suya çalışan ısı pompalarında kompresör, kondenser, evapartör, ısıtma ve soğutma akışkan ekipmanlari ile kontrol paneli monoblok gövde üzerinde tek parça halinde üretildiği gibi, kompresör ve kondenseri ayrı dış ünite, evapartör, ısıtma ve soğutma akışkan ekipmanlari ve kontrol paneli ayrı iç ünite halinde de imal edilebilmektedir.

İç ve dış ünitesi ayrı olan ve havadan suya çalışan ısı pompalarında sirkülasyon pompaları ve genleşme tankı iç ünite ile birlikte paket halinde ya da ayrı olabilmekte, söz konusu cihazlar mekanik tesisat sistemlerine ya direkt olarak ya da denge borusu üzerinden sekonder pompalarla bağlanabilmektedir.

Soğutucu gaz devreli ısı pompalarının kullanıldığı yüksek yapılarda, dış ve iç üniteler arası optimum borulama mesafesinin sağlanabilmesi için dış ünitelerin yerleşimine uygun, dış havaya açık ara tesisat mahalleri oluşturulmalı, cihazlarda hava sirkülasyonunun tam olarak sağlanması için gerekli önlemler alınmalıdır.

Hava kaynaklı ısı pompası, ebat ve ağırlıkları dikkate alınarak bina içerisinde veya bina dışında özel kaide üzerine titreşim yutucu takozlar veya özel kauçuk şilte yardımıyla yerleştirilmeli, cihazlara müdahale için yeterli servis alanı gözetilmelidir.

Deniz ikliminde çalışacak hava kaynaklı ısı pompası dış üniteleri nemli ve korozif havanın olumsuz etkilerine karşı özel malzeme ile kaplamış olmalıdır.